Den Hout 2040 als inspiratieproject burgerparticipatie in Vlaanderen?

In het jaarverslag van vormingsplus 2017 blikte onze schepen Stefan Poortmans terug op het participatie project Den Hout 2040. Dat als inspiratiebron kan dienen voor andere gemeente in Vlaanderen.

Stefan Poortmans in het jaarverslag van vormingsplus over burgerparticipatie

Jaarverslag Vormingsplus

BEERSEplus is dan  ook zeer trots op onze lijsttrekker Stefan Poortmans die een vierpagina tellend interview gaf over het onderwerp in het jaarverslag van Vormingsplus als schepen van ruimtelijke ordening. Het volledige artikel kan u hier dowloaden in <<jpg formaat>> of <<pdf formaat>>.

Den Hout 2040 kort nog eens samen gevat. – Wat is den Hout 2040 als concreet plan?

Den Hout 2040 is een inbreidingsproject in de buurt van Brug 6 over het kanaal Dessel-Schoten. De gemeente Beerse had het geluk dat op hetzelfde moment ongeveer dezelfde hoeveelheid aan bouwvolume vrij kwam van drie verschillende eigenaars. Voor de gemeente gaat dit over de oude pastorij. Handelaar Paul Roefs gaat met zijn bouwbedrijf verhuizen naar een nieuwe locatie in Beerse en de kerkfabriek Onze-Lieve-Vrouw-van-Altijddurende-Bijstand wil haar gebouwen updaten. Hierbij rekening houdend met de adviezen van de Vlaamse bouwmeester en de omwonende burgers.

Burgerparticipatie toegepast om dit project. – waar zijn we vertrokken

BEERSEplus is overtuigd dat we naar een nieuwe manier van inspraak van burgers moeten gaan. Inwoners moeten en zullen in de toekomst meer betrokken worden. Dit zowel rechtstreeks als onrechtstreeks. We hebben al verschillende inbreidingsprojecten binnen als buiten de gemeente zien stuklopen op zwarte vlaggen van buurtbewoners die deze vlaggen in hun voortuin plantten. Bij BEERSEplus geloven wij dat het anders kan! Burgers moeten de kans krijgen om op een
mature manier mee te stappen in projecten die hun omgeving vorm geven.

Enerzijds kun je de mensen vroegtijdig geruststellen wat bepaalde gevoeligheden betreft. Anderzijds is het belangrijk om een draag vlak te creëren in plaats van dingen bovenaf op te leggen. Door de grotere betrokkenheid krijg je ambassadeurs, die het project actief mee vormgeven. Zo werken  MET de burgers in plaats van voor de burgers. Alles gebeurt ten slotte met belastinggeld

Burgerparticipatie toegepast om dit project. – de visie en ambitie

Concreet zijn er verschillende vormen van burgerparticipatie. Met de deskundige ondersteuning van Vormingsplus Kempen hebben we verschillende werkwijze grondig besproken. We wilde meer dan een klassiek participatiemoment voor onze inwoners op Den Hout. Den Hout 2040 is veel meer dan enkel een participatietraject, want ook nieuwe manieren van wonen, die nog niet gezien zijn in onze landelijke regio wilde wij verwerken in het project Den Hout 2040.

De ambitie en de visie ligt duidelijk op betaalbare, kwalitatieve woningen in een open en kwalitatieve ruimte waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Het aantal inwoners van onze gemeente stijgt maar het gemiddeld aantal gezinsleden daalt. Daarom is het belangrijk in de toekomst dat we zullen moeten werken met verschillende woontypes waar mensen hun volledige leven in dezelfde buurt en omgeving kunnen blijven wonen als ze dit wensen. Zo kan een jonge twintiger starten in éénpersoonsstudio, later doorgroeien naar een appartement. Wanneer er kinderen zijn kan er gekozen worden voor een huis. Om later op zijn of haar oude dag terug te gaan naar een kleiner appartement. Dit allemaal in dezelfde omgeving. Belangrijk hierbij is dat we een balans voorzien tussen voldoende publieke ruimte en voldoende woongelegenheid. Een belangrijke nuance is dat we dan wel voor enkele gebouwen in de hoogte zullen moeten. Maar dit beperken we tot vijf, maximaal zes bouwlagen om het landelijke karakter van Beerse te behouden.

Burgerparticipatie toegepast om dit project. – concreet toegepast

In eerste plaats nodigde wij in 2017 de Vlaamse bouwmeester rond zijn visie voor de ruimtelijke ordening in Vlaanderen in 2040, waarbij de betonstop van de Vlaamse overheid is volle uitrol is.
Concreet pleit de Vlaamse bouwmeester ervoor om zeer compact in de hoogte te gaan wonen en de buiten terug te geven aan de natuur, landbouw, toerisme, … Vanuit de gemeente Beerse hebben wij zijn visie aangepast aan onze Kempische situatie, den Hout 2040 zal hiervoor als voorbeeld dienen voor de volledige Kempen, en andere landelijke regio’s in Vlaanderen. De Vlaamse bouwmeester inspireerde ons als beleidsmakers, onze ambtenaren en onze inwoners op Den Hout om nu reeds te kiezen voor de beleidskeuzes van de toekomst.

Onze buurtbewoners werden uitgenodigd om deel te nemen aan verschillende droomdagen. Hierbij peilde we naar hun verwachtingen van een nieuwe dorpskern, de gevraagde verwachtingen, voorzieningen en diensten die ze nu missen of wensen in de toekomst. Dit kan gaan zowel over grotere mobiliteitsvraagstukken, maar ook zeer concreet over zeer kleine vragen zoals een bankautomaat.

Uit deze droomdagen zijn we zeer veel te weten gekomen wat de mensen van droomde en wat ze zeker niet wilde in Den Hout. Zo konden we dit pakketje aan verwachtingen meegeven aan de ontwerpers. Voor de deelnemers was het met momenten een beetje raar. Kritiek geven op bestaande plannen kon nog niet. Want de plannen waren er nog niet. Hierop hebben de deelnemers zeer goed gereageerd op de eerste droomdagen.

Na de eerste fase en tweede fase waren de reacties van de buurtbewoners zeer positief op de voorstellen van de ontwerpers. Hierbij werden telkens de gemaakte opmerkingen meegenomen richting de ontwerptafel. Tijdens de derde fase was de sfeer minder positief, er kwam wel wat tegenkanting op het complete voorstel van de ontwerpen.

Den Hout 2040 – Hoe gaan we in 2018, 2019, de toekomst hierin verder

Ondanks de tegenkanting van enkele noemen wij dit participatieproject graag een groot succes. In plaats van te vertrekken van een dorpskern die vol zou staan met zwarte vlaggen hebben we het protest beperkt tot een zeer klein actiecomité met bezwaren.

De architecten en het ontwerpbureau zijn ook terug aan de slag gegaan met de ontwerpen. Net zoals in een huishouden moet er bij een bouwproject gekozen worden waar het geld wordt in geïnvesteerd. Daarbij zoeken wij nog de gulden middenweg tussen het budget, de adviezen van de Vlaamse bouwmeester en de verzuchtingen van de omwonende en de bezwaren van het actie comité.

Uiteraard moet er nagedacht worden over de leuke dingen zoals een plaatsje om buiten in de zomer te barbecueën. Maar ontwerpers moeten ook rekening houden met alle wettelijke verplichtingen. Het masterplan voor den Hout ligt er nu. Dit plan kan van de Hout een nieuw dorpscentrum maken naast onze andere dorskernen in het centrum en Vlimmeren. We kunnen enkel hopen dat iedereen zijn verantwoordelijkheid neemt en nu doorpakt om den Hout als dorpskern op te waarderen naar het niveau waarop, de 3000 inwoners die er wonen recht op hebben.

BEERSEplus ziet voor de drie eigenaars in deze projectzone uiteindelijk dezelfde uitdagingen. Als iedere eigenaar vanuit zijn individuele belang had vertrokken zou het geen enkel van hen alleen gelukt zijn. Daarnaast is de inbreng van de meeste buurtbewoners een extra troefkaart in handen. Eén plus één zal in dit project minstens drie worden als het aan BEERSEplus ligt.

 

BEERSEplus wil graag Vormingsplus Kempen bedanken voor de inspiratie zowel tijdens het project als in het jaaroverzicht van de organisatie waarop deze tekst is gebaseerd. Verder danken we graag Tinneke Claeys, de gemeentesecretaris voor de geleverde ondersteuning aan dit project en haar toelichtingen in het interview in het jaaroverzicht van Vormingsplus Kempen.